Dục đông

Học thuật

Thân thiện

Lưu Bang nói: "Dự diệc dục đông, an năng uất uất cư thử hồ?"

Định nghĩa

Thành ngữ (Cụm từ cố định):
- Muốn tiến về hướng đông: Nghĩa đen chỉ ước muốn được đi về phía đông.
- Niềm ước muốn, khát vọng trở về hoặc tiến lên: Nghĩa bóng chỉ một khát vọng, hoài bão mãnh liệt, thường là mong muốn trở về quê hương, nơi chốn cũ hoặc hướng tới một mục tiêu, vị thế cao hơn.

Ví dụ sử dụng

Thành ngữ:
- Sau bao năm lưu lạc phương xa, lòng ông luôn đầy "dục đông", mong ngày trở về cố hương. (Sau bao năm lưu lạc phương xa, lòng ông luôn đầy khát vọng trở về, mong ngày trở về quê cũ.)
- Câu nói "dự diệc dục đông" của Lưu Bang thể hiện ý chí không cam chịu ở nơi đất khách. (Câu nói "ta cũng muốn trở về Đông" của Lưu Bang thể hiện ý chí không cam chịu ở nơi đất khách.)

Các cách sử dụng nâng cao

"Dục đông" thường được dùng trong văn chương, lịch sử hoặc văn phong trang trọng để diễn tả một khát vọng sâu xa, thường gắn với bối cảnh ly hương, lưu đày hoặc chờ đợi thời cơ để vươn lên.
- Giữa chốn lưu đày, hồn thơ ông vẫn một lòng "dục đông". (Giữa chốn lưu đày, tâm hồn thi ca của ông vẫn một lòng hướng về cố quốc.)

Biến thể và từ gần giống

Tư tưởng hướng đông: Tư tưởng, ý muốn nhắm về phía đông.
Khát vọng hồi hương: Mong muốn tha thiết được trở về quê nhà.
Hoài bão: Ước mơ, chí hướng lớn lao (nghĩa rộng hơn, không nhất thiết gắn với hướng đông hay sự trở về).

Từ đồng nghĩa

Lưu ý về ngữ nghĩa

Nghĩa lịch sử - điển cố: Cụm từ này gắn liền với điển tích Lưu Bang trong , bị đẩy về Tây Thục nhưng lòng luôn muốn trở về phía đông để tranh thiên hạ. Do đó, nó không chỉ đơn thuần là "muốn đi về hướng đông" mà còn mang sắc thái của một hoài bão lớn, ý chí vươn lên mạnh mẽ từ một vị thế bị hạn chế.
Tính ẩn dụ: "Đông" trong cụm từ thường không chỉ là phương hướng địa lý, mà còn tượng trưng cho quê hương, nơi phát tích, vùng đất của quyền lực hoặc cơ hội.

Lưu Bang nói: "Dự diệc dục đông, an năng uất uất cư thử hồ?"

Muốn tiến về hướng đông, ý nói niềm ước muốn
Sử ký: Hạng Vũ phân phong chư hầu, đẩy Lưu Bang sang Tây Thục . ở Thục, Lưu Bang có lần nói với Tiêu Hà rằng: "dự diệc dục đông, an năng uất uất cư thử hồ " (Ta cũng muốn trở về Đông, sau chịu uất ức mà ở mài đây)